ارزیابی اعمال بر اساس انگیزه ها

 

 

ارزیابی اعمال بر اساس انگیزه ها

 

عَن اَمِیر المُؤمِنِین اَبِی حَفص عُمَر بن الخَطّاب رَضِی اللهُ عَنهُ قَالَ: سَمِعتُ رَسُول اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ سَلَّم یَقُولُ: «اِنَّمَا الاَعمَالُ بِالنِّیَّاتِ وَ اِنَّمَا لِکُلِّ امرئٍ مَا نَوَی فَمَن کَانَت هِجرَتُهُ اِلَی اللهِ وَ رَسُولِهِ فَهِجرَتُهُ اِلَی اللهِ وَ رَسُولِهِ وَ مَن کَانَت هِجرَتُهُ لِدُنیَا یُصِیبُهَا اَو اِمرَأةٍ یَنکِحُهَا فَهِجرَتُهُ اِلَی مَا هَاجَرَ اِلَیهِ»

از امیر المؤمنین ابو حفص عمر بن خطاب رضی الله عنه روایت شده که فرموده اند: شنیدم پیامبر خدا که درود و سلام خدا بر او باد میگفت: «اعمال بر اساس انگیزه ها ارزیابی میشود. هر کس پاداش آن چیزی را میگیرد که نیت کرده است. لذا هر کس با انگیزه کسب رضای خدا و پیامبر او هجرت کرده باشد، به عنوان هجرت در راه خدا و پیامبر از او پذیرفته شده و پاداش داده میشود و هر کس با انگیزه ی دست یابی به هدفی دنیوی و یا ازدواج با زنی هجرت کرده باشد، پس هجرت او بر مبنای همان انگیزه ای که داشته است ارزیابی میشود». یعنی همه ی کارهای دنیا و آخرت بموجب نیت بندگان خواهد بود. در هر کاری به سخنی که از دهان خارج میشود اعتباری نیست بلکه نیت شخص معتبر است. این حدیث را دو امام محدثین «ابو عبدالله محمد بن اسماعیل بن ابراهیم بن مغیره بن بردزبه بخاری» و «ابو حسین مسلم بن حجاج بن مسلم قشیری نیشابوری» در صحیح های خود که صحیح ترین کتاب های تدوین شده در ضمینه حدیث هستند، روایت کرده اند.



نیت در لغت به معنی قصد است. میگویند «نَوَاکَ اللهُ بِخَیرٍ» خداوند نسبت به تو قصد خیر نماید. نیت در شرع به معنی قصد کردن به کاری به هنگام انجام آن میباشد. در مورد کسی که کاری را هم به خاطر دنیا و هم به خاطر آخرت انجام میدهد، برخی از علماء گفته اند: عملش مردود است و به این حدیث قدسی استدلال کرده اند که در آن خداوند متعال میفرماید: «انا اغنی الشرکاء فمن عمل عملا اشرک فیه غیری فانا برئ منه». یعنی من بی نیاز ترین شرکاء هستم لذا چنانچه کسی در انجام کاری غیر مرا شریک من قرار دهد از او بیزار خواهم بود. این رأی حارث محاسبی در کتاب الرعایة است. او در آن جا میگوید: اخلاص آن است که مقصود شما از اطاعت و عبادتتان فقط خدا باشد و هیچ کس و هیچ چیز دیگری مد نظرتان نباشد.

ریا دو نوع است: یکی اینکه فقط به خاطر مردم عبادت کند و دوم آنکه عبادات را هم به خاطر خدا و هم به خاطر مردم انجام دهد و در هر دو حالت نیز عمل باطل خواهد بود.

منبع سایت عرفان اباد

علم آموزی و فرضیت آن بر هر فرد مسلمان

 

 

علم آموزی و فرضیت آن بر هر فرد مسلمان

 

بسم الله الرحمن الرحيم

قال رسول الله صلي الله عليه وسلم «طَلَبُ العِلمِ فَرِيضَةٌ عَلَي كُلِّ مُسلِمٍ وَ مُسلِمَةٍ» 
پيغمبر اكرم محمد مصطفي صلي الله عليه و سلم میفرماید: طلب علم بر هر مرد و زن مسلمان فرض است. پس در ابتداء بايد دانست علم هايي كه طلب كردن و آموختن آنها بر ما فرض هستند چه نوع علم هايي هستند؟ آيا طلب كردن همه ي علم ها بر ما فرض است؟ يا طلب كردن بعضي از آنها؟

آموختن همه ي علم ها بر ما فرض نيست بلكه طلب كردن سه نوع از علم بر ما لازم است: 1ـ علم توحيد 2ـ علم سر (علمي كه به اعمال قلب تعلق دارد همچون حمد، شكر، توكل و غيره) 3ـ علم شريعت. و اما هر علم را تا چه حد بايد حاصل كرد تا اين فريضه ي الهي را انجام داده باشيم؟ مقدار علم توحيد آن قدر است كه اصول دين يعني عقيده ي خودمان را بدانيم، مثلا اينكه خدايي هست عالم، قادر، حيّ، متكلّم، سميع، بصير، واحد، بي همتا، منزّه از دلايل محدثات و اينكه محمد بن عبد الله بن عبدالمطّلب بنده ي خدا است و رسول صادق او است. و اما آنچه از علم سر واجب است: دانستن واجبات و منهيات علم سر است تا بدان وسيله براي ما تعظيم حق تعالي، اخلاص به او ، نيّت و سلامت عمل حاصل شود. 

و اما حدّ فريضه ي علم شريعت آنست كه: هر عملي كه انجام دادن آن فرض باشد، دانستن حكم هاي آن عمل نيز فرض است، مثلا طهارت و نماز و روزه يعني دانستن حكم هايي كه به اين عمل ها تعلق دارد مثلا: چه چيزهايي وضوء يا نماز يا روزه ي انسان را باطل ميسازد و دانستن وقت هاي نماز و غيره. اما حج و جهاد و زكات نيز اگر متعين شوند دانستن حكم هاي آنها هم واجب است و اگر متعين نشوند دانستن حكم هاي آنها بر ما واجب نيست.

 

منبع سایت عرفان اباد

 

آداب دعا و شرایط آن

 

آداب دعا و شرایط آن

 

*
بسم الله الرحمن الرحیم

عن النعمان بن بشیر رضی الله عنهما عن النبی صلی الله علیه و سلم قال: «الدعاء هو العباده» رواه ابوداود و الترمذی و قال حدیث حسن صحیح. از نعمان بن بشیر از رسول اکرم صلی الله علیه و سلم روایت شده که فرموده اند: دعاء همان عبادت است.

این حدیث را ابوداود روایت کرده و ترمذی گفته است: این حدیث، حدیث حسن و صحیح است. و همچنین پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم در حدیثی دیگر میفرمایند: «لیس شی اکرم علی الله من الدعاء» رواه الترمذی و ابن ماجه. یعنی نزد پروردگار هیچ عملی گرامی تر از دعاء نیست. خداوند متعال در قرآن کریم و در آیه 60 سوره غافر فرموده است: و قال ربکم ادعونی استجب لکم. یعنی پروردگار شما گفت در پیشگان من دعاء کنید از شما میپذیرم. 

به ابراهیم ادهم رحمه الله عرض کردند که خداوند در قرآن کریم گفته است که در پیشگاه من دعاء کنید من از شما میپذیرم، اما ما هر چه دعاء میکنیم مورد اجابت خداوند قرار نمیگیرد.

ایشان گفتند: به سبب 10 چیز قلب شما مرده است.

1ـ خداوند را شناخته اید ولی حق بندگی خودتان را نسبت به او بجا نیاورده اید.

2ـ کتاب خدا (قرآن) را میخوانید اما به آن عمل نمیکنید.

3ـ ادعای دشمنی با شیطان را میکنید ولی او را دوست خودتان کرده اید.

4ـ ادعای محبت رسول خدا را میکنید اما راه و روش او را ترک کرده اید.

5ـ ادعا میکنید که بهشت را دوست میدارید ولی برای داخل شده به آن کاری انجام نمیدهید.

6ـ ادعای ترس از آتش جهنم را دارید ولی از گناه کردن کوتاه نمیایید.

7ـ اقرار میکنید که مرگ حق است اما خودتان را برای آن آماده نمیکنید.

8ـ عیب دیگران را بر میشمارید اما عیب خودتان را فراموش کرده اید.

9ـ روزی خدا را میخورید ولی شکر نعمتهای او را بجا نمی آورید.

10ـ مرده هایتان را دفن میکنید ولی از آن عبرت نمیگیرید.

از آداب دعاء میتوان به موارد ذیل اشاره کرد:

1ـ رو به قبله ایستادن؛ زیرا که جهت قبله بهترین جهات است.

2ـ بلند کردن دستها تا برابر سینه.

3ـ مسح کردن صورت پس از اتمام دعاء.

4ـ شروع کردن دعاء با تسبیح، حمد و ثناء خداوند و فرستادن صلوات بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم.

5ـ اتمام دعاء با صلوات بر پیامبر گرامی اسلام. 6ـ اصرار کردن به دعاء و یقین داشتن به استجابت آن.

البته تعدادی از بندگان هستند که مقبولیت دعای آنان در احادیث تصریح شده است از آن جمله:

1ـ انسان مضطر و پریشان احوال.

2ـ مظلوم و ستمدیده.

3ـ پدر برای فرزند.

4ـ فرزند فرمانبردار و مطیع.

5ـ مسافر.

6ـ روزه دار.

7ـ صاحب فراش (کسی که به خاطر کسالت و مریضی به رختخواب افتاده است).

بنا به تصریح احادیث، اوقات و زمانهایی وجود دارد که دعاء در آنها قطعا مورد قبول خداوند قرار میگیرد که عبارتند از:

1ـ ماه مبارک رمضان.

2ـ لیله القدر.

3ـ پس از نمارهای فرض.

4ـ در حال سجده.

5ـ شب و روز جمعه مخصوصا پعد از نماز عصر.

6ـ پس از تلاوت قرآن.

7ـ موقع اجتماع مسلمین.

برخی از مردم پس از اینکه مدتی برای یک هدفی دعاء میکنند ولی نتیجه ای در ظاهر احساس نمیکنند مایوس و نا امید شده و دست از دعاء بر میدارند. این حالت را استعجال و شتابزدگی میگویند.

حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و سلم میفرماید: «یستجاب للعبد ما لم یستعجل». یعنی دعای بندگان قبول میشود تا وقتی که شتابزده نشوند و عجله نکنند. اینگونه افراد نباید چنین پندارند که خدای نا کرده دعایشان رد شده است؛ زیرا قبولیت دعاء در اصطلاح حدیث این است که یا همان چیزی که انسان از خداوند خواسته است به او میرسد یا چیز بهتری به او میرسد یا از وی بلا و مصیبتی دفع میشود یا این دعاء برای آخرت وی ذخیره میشود.

لذا انسان باید به روح بندگی که همانا دعاء است ادامه دهد و یقین حاصل کند که پروردگار مصلحت او را از خود بهتر میداند. مولانا جلال الدین بلخی رومی رحمه الله به اینگونه افراد فرموده است: ای اخی دست از دعا کردن مدار با قبول و رد اویت چه کار

منبع سایت عرفان اباد

 

مقام زن

 

مقام زن

 

از چه چیز سخن بگویم اگر از دام های دشمن که سر راهت فرش شده اند، برایت بگویم و اگر از فرهنگ مبتذل بیگانه هشدارت دهم، شاید بخندی و بگویی: جامعه سنتی! چه چیزی برایم داد؟ از حقوق حقه ام محروم شده، چون متاع ناچیز فروخته شدم. نه در انتخاب همسفر زندگی صلاحیتی داشتم و نه در امور خانوادگی ارزشی. نه مهریه ام را پرداختید و نه در میراث حقی برایم قائل شدید. باید فقط من حیث مستخدم در خانه ات کار می کردم و اگر از این حالت خوش بودم یا ناخوش، مجبور بودم بپذیرم. خواهرم! نزدت شرمسارم که به نام دین و دستور اجتماعی با تو چنین برخوردی شد و می شود. اما بدان که تنها تو قربانی این ظلم نیستی بلکه در این پیکار نازیبا، حتی حق الله جل جلاله و پیامبرش صلی الله علیه و سلم نیز زیرپا شده است. به گونه های مختلف با الله جل جلاله شرک ورزیده می شود و شریعت رسول الله صلی الله علیه وسلم را انبوهی از بدعت ها پوشانیده است.

 

 

ادامه نوشته

زنان و حضور آنها در مساجد

 

 

زنان و حضور آنها در مساجد


زنان و حضور آنان در نمازهای یومیه و اقتداء آنها به امام جماعت چیزیست صحیح و مشروع و غیر قابل انکار. آیات، احادیث و اقوال مجتهدین در باب اثبات این مدعا بسیار هستند که به چند مورد بسنده میکنیم. از آن جمله میتوان به کلام الله مجید اشاره نمود آنجا که میفرماید: وَ اَقِیمُوا الصَّلاَةَ وَ آتُوا الزَّکَاةَ وَ ارکَعُوا مَعَ الرَّاکِعِینَ. یعنی نماز را برپا داريد و زکات اموالتان را پرداخت كنيد و به همراه راکعین رکوع نمایید.

در این آیه، امر به رکوع مختص مردان نبوده بلکه شامل همه مسلمین اعم از زن و مرد است چنانکه تکلیف به خواندن نماز و دادن زکات اموال تنها برای مردان نیست. اما علت اینکه این تکلیف از دوش زنان ساقط شده فقط جهت تخفیف و اتخاذ روش آسانگیری در حق زنان است.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم میفرماید: لاَ صَلاَةَ لِجَارِ المَسجِدِ اِلاَّ فِی المَسجِدِ. یعنی برای همسایگان مسجد، هیچ نمازی به جز در مسجد از آنان پذیرفته نیست و در حدیث دیگری نیز میفرماید: الصَّلاَةُ فِی المَسجِدِ الجَامِعِ تَعدِلُ الفَرِیضَةُ حَجَّةً مَبرُورَةً وَ النَّافِلَةُ کَحَجَّةٍ مُتَقَبِّلَةٍ وَ فُضِّلَتِ الصَّلاَةُ فِی المَسجِدِ الجَامِعِ عَلَی مَا سِوَاهُ مِنَ المَسَاجِدِ بِخَمسَمِأةِ صَلاَةٍ. یعنی خواندن یک نماز فرض در مسجد جامع برابر با یک حج مبرور و ثواب خواندن یک نماز نافله در مسجد جامع مساوی با یک حج مقبول است و فضل و برتری نماز در مسجد جامع نسبت به دیگر مساجد پانصد برابر است.


پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم در حدیث دیگری نیز میفرماید: لاَ تَمنَعُوا اِمَاءَ اللهِ مَسَاجِدَ اللهِ. یعنی زنانرا از رفتن به مسجد منع نکنید و در حدیث دیگری میفرماید: اِذَا استَأذَنَت اِمرَأةُ اَحَدِکُم فَلاَ یَمنَعهَا. یعنی هرگاه همسر شما جهت رفتن به مسجد اجازه خواست هیچگاه آنانرا از رفتن به مسجد باز ندارید.

پس همه این احادیث صحیح و احادیث متعدد دیگر همگی به صراحت حضور زنانرا در مساجد بیان میکنند. از پیشوای ما حضرت امام اعظم رحمة الله علیه نیز روایت شده که هرگاه با حدیث صحیحی مواجه شدید قطعا بدانید که آن مذهب من است.

پس شما برادران و عزیزان مؤمن! بدانید که همه ما مأمور به بر افراشتن پرچم پر افتخار این دین حنیف هستیم این مهم جز با اصلاح جامعه بشری به هیچوجه امکان پذیر نیست جامعه ای که دو سوم آنرا زنان و دخترها تشکیل میدهند.

بیشترین ضربه ای هم که بر مسلمین وارد میشود از طریق همین گروه است لذا لازم است که در همه حال به فکر آنان بوده و در راه تعلیم و ارشاد و راهنمایی ایشان تلاش داشته باشیم خصوصا زنان که نقش آنان در اصلاح نسل و تربیت فرزندان این مرز و بوم بسیار حائز اهمیت است. 


شاعر چه زیبا میسراید آنجا که میفرماید: اَلاُمُّ مَدرَسَةٌ اِذَا اَعدَدتَهَا/ اَعدَدتَ شَعبَاَ طَیِّبَ الاَعرَاقِ. یعنی زنان مدرسه هایی هستند که هرگاه خود به نحو احسن تربیت شده و پرورش یابند نسلی آباد و فرهیخته به جامعه بشری تحویل خواهند داد. مادرها در بار مسئولیتی که در قبال پرورش و تربیت فرزندان خود دارند نسبتاً از وظیفه سنگین تری برخوردار هستند زیرا آنان از بدو تولد نوزاد تا دوران نوجوانی و جوانی با فرزندان خود مأنوس و همدم هستند در نتیجه اصلاح و تربیت صحیح این قشر اصلاح جامعه بشری است و فساد و بی بند باری این گروه منجر به فساد جامعه بشری خواهد بود. 


بنابراین بهترین کاری که در این راه میتوان انجام داد ارشاد و راهنمایی این قشر و آوردن آنان به جماعات (نمازهای یومیه ـ جمعه ـ اعیاد) است تا با استفاده از مواعظ و سخنرانیهای اساتید فن احکام دینی خود را آموخته و از اخلاق اسلامی بهره مند گردند. و شما ای عزیزان مؤمن و طلاب دلسوز! هر چه سریعتر در راه ارشاد و راهنمایی مسلمین قدم بردارید و برای دعوت برادران دینی خود اعم از مردان و زنان قیام کنید. هرگاه مسجد تازه ای را در دست احداث دارید حتماً جایگاه مخصوصی را برای زنان تعبیه کنید تا امکان حضور آنان نیز در مساجد فراهم باشد. از درگاه خداوند میخواهم همه ما را در راه خدمت به اسلام پایدار نگاه داشته و مغفرت و رضایت خود را به همه ما ارزانی دارد.

 

 

منبع سایت عرفان اباد

 

زنان و امامت آنان در نماز جنازه

 

 

زنان و امامت آنان در نماز جنازه


امامت زنان در نماز جنازه صحیح است. فقهاء در اینمورد چنین میفرمایند: وَ کَذلِکَ المَرأَةُ اِذَا اَمَّت رَجُلاً جَازَت الصَّلاَةُ اِنتَهَی کَذَا فِی البَحرِ. فِی القُنیَةِ اَمَّتِ المَرأةُ فِی صَلاَةِ الجَنَازَةِ لاَتُعَادُ. فِی شَرحِ المُنیَةِ لَو صَلَّی النِّسَاءُ وَحدَهُنَّ عَلَی الجَنَازَةِ جَازَت وَ تَسقُطُ بِهِ الفَرضُ. وَ یُستَحَبُّ اَن یُصَلِّینَ الجَنَازَةَ مُنفَرِدَات وَ یَجُوزُ جَمَاعَتُهُنَّ یَعنِی یُشتَرَطُ اَن تَقِفَ اِمَامُهُنَّ فِی وَسَطِهِنَّ فِی الصَّفِّ الاَوَّلِ کَذَا فِی الیَنَابِیعِ.

 

یعنی هرگاه زنی در نماز جنازه برای مردان امامت کند آن نماز صحیح خواهد بود همچنین در قنیه چنین میآورد هرگاه زنی در نماز جنازه امامت کند اعاده آن نماز لازم نیست.

 

در شرح المنیه نیز چنین عبارات به چشم میخورد: هرگاه زنان به تنهایی برای میت جماعت تشکیل داده و نماز بخوانند نماز آنها صحیح بوده و اعاده آن لازم نخواهد بود. مستحب این است که زنان به تنهایی نماز جناره خوانده و تشکیل جماعت دهند به شرطیکه امام آنها در وسط صف اول قرار گیرد.

 

کوتاه سخن اینکه هرگاه امامت زن بر مردان در نماز جنازه صحیح باشد پس امامت آنها بر جماعت زنان بدون شک صحیح و جایز خواهد بود.

 

منبع سایت عرفان اباد

 

زنان و حضور آنها در نماز جمعه

 

زنان و حضور آنها در نماز جمعه


حضور زنان در نماز جمعه بدون هیچگونه محظوریتی صحیح است. سلطان ابو المظفر محی الدین عالمگیر در کتاب خود با نام الفتاوی الهندیة چنین میگوید:

وَ یَصِحُّ اِقتِدَاءُ المَرأةِ بِالرَّجُلِ فِی صَلاَةِ الجُمُعَةِ وَ اِن لَم یَنوِ اِمَامَتَهَا وَ کَذَا فِی العِیدَینِ وَ هُوَ الاَصَحُّ کَذَا فِی الخُلاَصَةِ.

یعنی اقتداء زنان به امام در نماز جمعه و عیدین صحیح است اگر چه امام امامت وی را نیت نکند. اين صحیحترین قول نزد فقهاء است.

شیخ احمد شرباصی در کتاب خود یسئلونک فی الدین و الحیاه چنین میآورد: وَ لَکِنَّ الفُقَهَاءَ قَد قَرَّرُوا اَنَّ الصَّلاَةَ الجُمُعَةَ مَفرُوضَةٌ عَلَی الرِّجَالِ الذُّکُورِ وَ لَیسَت مَفرُوضَةً عَلَی الاُنَاثِ مِنَ المُسلِمِینَ وَ لِذَلِکَ عِندَمَا ذَکَرُوا شُرُوطَ وُجُوبِ الجُمُعَةِ ذَکَرُوا مِن بَینِهَا شَرطَ الذُّکُورَةِ وَ مَعنَی ذَلِکَ اَنَّهَا لاَتَجِبُ عَلَی الاُنثَی وَ لَکِنَّهُم قَرَّرُوا کَذَلِکَ اَنَّ المَرأةَ اِذَا ذَهَبَت اِلَی الصَّلاَةِ الجُمُعَةِ وَ اَدَّت هَذِهِ الصَّلاَةَ مَعَ المُصَلِّینَ قَبِلَهَا اللهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی مِنهَا وَ کَانَت عِوَضاً لَهَا عَن صَلاَةِ الظُّهرِ وَ مَعنَی ذَلِکَ اَنَّهَا لاَتُصَلِّی صَلاَةَ الظُّهرِ مَادَامَت قَد صَلَّت مَکَانَهَا صَلاَةَ الجُمُعَةِ.

یعنی فقهاء معتقدند که نماز جمعه فقط برای مردان فرض است لذا به هنگام بیان شرط وجوب جمعه، فقط شرط ذکورت (مردانگی) را بیان فرموده اند به این معنی که نماز جمعه برای زنان فرض نیست. اما با اینحال بر این باورند که اگر زنان در محل اقامه نماز جمعه حاضر شده و نماز جمعه را همراه با امام جمعه اقامه نمایند خداوند متعال در درگاه خود به عنوان بدل نماز ظهر آن روز از وی قبول خواهد کرد و دیگر نیازی به ادای نماز ظهر آن روز نخواهد بود. 

 

 

منبع سایت عرفان اباد

 

زنان و برگزاری نماز جماعت

 

 

زنان و برگزاری نماز جماعت


برگزاری نماز جماعت برای زنان امریست مشروع و پسندیده. شیخ سید سابق در بیان استحباب امامت زن برای جماعت زنان میفرماید: فَقَد کَانَت عَائِشَةُ رَضِیَ اللهُ عَنهَا تَؤُمُّ النِّسَاءَ وَ تَقِفُ مَعَهُنَّ فِی الصَّفِّ وَ کَانَت اُمُّ سَلَمَةَ تَفعَلُهُ وَ جَعَلَ رَسُولُ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ سَلَّمَ لاُمِّ وَرَقَةَ مُؤَذِّناً لَهَا وَ اَمَرَهَا اَن تَؤُمَّ اَهلَ دَارِهَا فِی الفَرَائِضِ. یعنی ام المؤمنین حضرت عائشه رضی الله عنها، در وسط صف اول زنان میایستاد و برای آنان امامت میکرد. ام المؤمنین حضرت ام سلمه رضی الله عنها نیز اینکار را انجام میداد. پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم با انتخاب ام ورقه رضی الله عنها به عنوان مؤذن، از ایشان خواست تا در نمازهای پنجگانه برای زنان محله خود امامت نماید. 


شیخ احمد شرباصی در کتاب خود یسئلونک فی الدین و الحیاة چنین مینویسد: یَجُوزُ لِلمَرأَةِ أن تَکُونَ اِمَاماً فِی الصَّلاةِ، اِذَا کَانَ مَن یُصَلِّی خَلفَهَا نِسَاء وَ تَقِفُ المَرأةُ الَّتِی تَؤُمُّهُنَّ فِی وَسَطِهِنَّ فَقَد رَوَت رَیطَةُ الحَنَفِیَّة قَالَت: اَمَّتنَا عَائِشَةُ فَقَامَت بَینَنَا فِی الصَّلاَةِ المَکتُوبَةِ وَ المَقصُودُ بِالصَّلاَةِ المَکتُوبَةِ، الصَّلاَةُ المَفرُوضَةُ وَ المَقصُودُ بِعَائِشَةَ هُوَ اُمُّ المُؤمِنِینَ زَوجَةُ رَسُولِ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ سَلَّمَ وَ هِیَ لاَتَفعَلُ ذَلِکَ اِلاَّ بِاِرشَادٍ مِنَ النَّبِیِّ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ سَلَّمَ وَ کَذَلِکَ قَالَ عَطَاء: کَانَت عَائِشَةُ تَؤُمُّ النِّسَاءَ وَ تَقُومُ مَعَهُنَّ فِی الصَّفِّ وَ کَذَلِکَ رُوِیَ عَنِ النَّخَعِیِّ اَنَّ عَائِشَةَ رَضِیَ اللهُ عَنهَا کَانَت تَؤُمُّ النِّسَاءَ فِی شَهرِ رَمَضَانَ فَتَقُومُ وَسَطَاً وَ قَالَت حُجَیرَة: اَمَّتنَا اُمُّ سَلَمَةَ زَوجَةُ النَّبِیِّ فِی صَلاَةِ العَصرِ فَقَامَت بَینَنَا وَ قَد وَرَدَ فِی السُّنَّةِ النَّبَوِیَّةِ اَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ سَلَّمَ اَذِنَ لاُمِّ وَرَقَةَ اَن یُؤَذِّنَ لَهَا وَ یُقَامَ وَ تَؤُمَّ نِسَائَهَا وَ قَد قَالَ فَرِیقٌ مِنَ الفُقَهَاءِ اِنَّ صَلاَةَ الجَمَاعَةِ مُستَحَبَّةٌ لِلنِّسَاءِ المُجتَمِعَاتِ المُنفَرِدَاتِ عَنِ الرِّجَالِ.

 

یعنی زن میتواند امامت جماعت را بر عهده گیرد هرگاه امامت وی فقط بر جماعت زنان باشد زیرا نقل است که حضرت عائشه رضی الله عنها در نمازهای یومیه بر جماعت زنان امامت میکرد و در وسط صف اول آنان قرار میگرفت. منظور از حضرت عائشه، ام المؤمنین همسر گرامی پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم است به طور قطع، چنین عملی با ارشادات و راهنمایی و نیز با هماهنگی حضرت رسول انجام میشده است.

 

همچنین حضرت عطاء رحمة الله عليه میفرماید: حضرت عائشه رضی الله عنها برای زنان امامت میکرد و در وسط صف اول میایستاد و همچنین امام نخعی رحمة الله عليه روایت میکند حضرت عائشه رضی الله عنها در ماه مبارک رمضان برای زنان امامت میکرد و در وسط صف آنان میایستاد حضرت حجیرة رضی الله عنها میفرماید: ام المؤمنین ام سلمه رضی الله عنها در نماز عصر بر ما امامت کرد و در بین ما ایستاد.

 

در احادیث نبوی نیز آمده است پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم به ام ورقة رضی الله عنها مسئولیت اذان و اقامه را سپرده و امامت جماعت بر زنان محله وی را بر عهده ایشان گذاشته است به همین علت، برخی از فقهاء معتقدند جماعت زنان هر گاه جدا و مجزا از مردان باشد مستحب است.


حضرت علامه امام عبد الحی لکنوی میفرماید: اَی کَمَا یُکرَهُ جَمَاعَةُ النِّسَاءِ وَحدَهِنَّ سَوَاءً کَانَ فِی الفَرضِ اَوِ النَّفلِ وَ عَلَّلُوهُ بَاَنَّهَا لاَیَخلُو عَن ارتِکَابِ مَمنُوعٍ وَ هُوَ قِیَامُ الاِمَامِ وَسَطَ الصَّفِّ وَ لاَیَخفَی ضَعفُهُ بَل ضَعفُ جَمِیعِ مَا وَجَّهُوا بِهِ الکَرَاهَةَ کَمَا حَقَّقنَا فِی تُحفَةُ النُّبَلاَء فِي جَمَاعَةِ النِّسَاء أَلَّفنَاهَا فِی مَسئَلَةِ جَمَاعَةِ النِّسَاءِ وَ ذَکَرنَا هُنَاکَ اَنَّ الحَقَّ عَدَمُ الکَرَاهَةِ کَیفَ وَ لَقَد اَمَّت بِهِنَّ اُمُّ سَلَمَةَ وَ عَائِشَةُ فِی التَّرَاوِیحِ وَ فِی الفَرضِ کَمَا اَخرَجَهُ ابنُ اَبِی شَیبَةَ وَ غَیرُهُ وَ اَمَّت اُمُّ وَرَقَةَ فِی عَهدِ النَّبِیِّ صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ سَلَّمَ بِاَمرِهِ کَمَا اَخرَجَ اَبُو دَاوُدَ.

 

یعنی برخی از فقهاء معتقدند جماعت زنان مطلقاً چه در نمازهای فرض و چه در نمازهای نافله مکروه است زیرا در هر صورت امام باید در وسط صف اول قرار گیرد که این خود علت کراهیت است.

 

امام عبدالحی در ادامه میفرماید: این استدلال و هر استدلالی که در باب کراهیت جماعت زنان گفته میشود بسیار ضعیف است همانگونه که بنده در کتاب خودم تحفة النبلاء فی جماعة النساء به طور تفصیل بیان کرده ام آنجا ذکر کرده ام که حقیقت امر عدم کراهیت است. چگونه میتوان مکروه گفت در حالیکه ام المؤمنین حضرت ام سلمة و حضرت عائشة رضی الله عنهما در نمازهای فرض و نافله و تراویح جماعت میکردند و امامت جماعت زنان را بر عهده میگرفتند و نیز ام ورقة رضی الله عنها به دستور پیامبر اکرم صلی الله علیه و سلم امامت جماعت زنان محله خود را بر عهده گرفتند پس نباید در این مسئله جسارت بیش از حد به خرج داده و پا را از حد خود فراتر بگذاریم و قائل به کراهیت جماعت زنان باشیم. 


اگر چه فقهائی نیز وجود دارند که جماعت زنان را مکروه میشمارند اما ما میتوانیم اقوال آنانرا بررسی کرده و به نقد بپردازيم و بگوييم علت کراهیت جماعت زنان بنا به اقوال برخی از فقهاء از این دو مورد خارج نیست: يا امام جلو صفوف قرار میگیرد که این مستلزم کشف عورت است و يا وسط صف اول قرار میگیرد که این خود خللی است که بر جماعت آنان وارد میشود. اگر علت کراهیت مورد اول باشد میتوانیم مانع کشف عورت امام باشیم بدینگونه که امام لباس پهن و بزرگی از فرق سر تا نوک انگشتان پای خود بپوشد در اینصورت هیچگونه کشف عورتی صورت نمیگیرد و علت کراهیت نیز از بین میرود. اما اگر علت کراهیت مورد دوم باشد ما نمیتوانیم به طور مطلق قائل به کراهیت این امر باشیم خصوصا در باب نماز جنازه و امامت آنها بر نماز میت وقوف آنها در میان صف اول مسلم و قطعی است. پس بدون قید و شرط و به طور مطلق نمیتوانیم بگوئیم ایستادن در وسط صف اول مکروه است زیرا مواردی وجود دارد که وقوف در وسط صف اول را بعضی از مجتهدین و فقهاء برای مردان نیز ثابت کرده اند.


از آن جمله علامه علی ابن ابی بکر مرغینانی در مورد شخصی که به دو نفر امامت میکند میفرماید: وَ اِن اَمَّ اثنَین تَقَدَّمَ عَلَیهِمَا وَ عَن اَبِی یُوسُفَ رَحِمَهُ اللهُ عَلَیهِ یَتَوَسَّطُهُمَا وَ نُقِلَ ذَلِکَ عَن عَبدِاللهِ بنِ مَسعُودٍ وَ هُوَ مَا رُوِیَ اَنَّ ابنَ مَسعُودٍ صَلَّی بِعَلقَمَةَ وَ الاَسوَدَ فَقَامَ وَسَطَهُمَا. یعنی هرگاه شخصی به دو نفر امامت کند امام جلوی آن دو نفر باید بایستد اما امام ابی یوسف رحمه الله بر این نظر است که امام باید در وسط آن دو قرار گیرد. این همان روایتی است که از ابن مسعود روایت شده است ابن مسعود رضی الله عنه برای علقمه و اسود رضی الله عنهما امامت کرده و در وسط این دو قرار گرفته است و نیز حدیث حضرت ام سلمه و حضرت عائشه رضی الله عنهما نظریه دوم را نقض میکند زیرا اینکار به سفارش و دستور آن حضرت صورت گرفته است. امام عبد الحی اللکنوی میفرماید: اَیضًا مَخدُوشٌ بِاَنَّ الثَّابِتَ بِالمُوَاظَبَةِ اِنَّمَا هُوَ التَّقَدُّمُ فِی حَقِّ الرِّجَالِ لاَ فِی حَقِّ النِّسَاءِ. یعنی به غیر از این موارد میتوان ایراد دیگری به نظریه دوم متوجه ساخت و آن این است که قرار گرفتن در جلوی صف اول میتواند مختص مردان باشد نه برای زنان، در اینصورت هیچگونه خللی نیز متوجه جماعت زنان وارد نمیشود.


کوتاه سخن اینکه جماعت زنان به تنهایی بدون حضور مرد بدون شک صحیح است و جایز. هرگاه زنان به هر علتی از حضور در مساجد باز ماندند هیچگاه نباید ضعف و سستی به خود راه داده و از پاداش و اجر معنوی جماعت بی بهره بمانند زیرا حضرت ختمی مرتبت صلی الله علیه و سلم میفرماید: صَلاَةُ الجَمَاعَةِ تَفضُلُ صَلاَةَ الفَذِّ بِسَبعٍ وَ عِشرِینَ دَرَجَةً. یعنی فضل و برتری نماز با جماعت، بیست و هفت برابر بيشتر از ارزش نماز بی جماعت است.

 

 

منبع سایت عرفان اباد

 

زن

زن

 

مسأله زن در عصر کنونی از جمله مسائلی است که از سوی هر گروهی با هدف خاصی پای به میان کشیده میشود. از سویی نظامهای الحادی و اسلام ستیزان میخواهند به تصور خود، زن مسلمان را از چنگال دیو شریعت اسلام رهانیده و این سرچشمه الهی را بخشکانند. آنان به گمان خود میخواهند کرامت از دست رفته زن مسلمان را باز پس گرفته و روح حاکمیت، مساوات و برخورداری از کلیه حقوق شهروندی را در کالبد بیجان زنان دمیده، نسیم روح افزای آزادی و آزادگی را در شخصیت آنان متبلور سازند. و از سویی گروه متشددین و متحجرین جامعه میخواهند زن را به عنوان یک راز واجب الاستتار در خانه محبوس کرده و هر گونه ارتباط با اجتماع و جامعه را از وی سلب نمایند.

اینها میخواهند همه چیز بر مردم حرام باشد. راحتترین سخنی که از زبان و قلم آنان خارج میشود کلمه حرام است بدون توجه به اینکه این کلمه تا چه اندازه خطرناک است و بدون اینکه دلائل کافی و شافی از اصول و نصوص شریعت و قواعد آن به عنوان سند عرضه دارند.

اینجاست که بر همه آحاد جامعه اسلامی ما لازم است جایگاه زن را در اسلام بشناسند و از مصدر وظایف و حقوق زن در اسلام آگاهی یافته از حق حاکمیت و حق شهروندی که اسلام برای آنان قائل شده است مطلع گردند. با اطلاع کافی از آزادیهایی که اسلام در مورد مسائل مختلف به آنان قائل میشود از جمله مسائل عبادی، سیاسی، اجتماعی، فعالیت در ضمینه های علمی و فرهنگی، مشارکت در مناسبتها و مراسم عروسی، مشارکت در حرفه و صنعت و مهارت، شخصیت واقعی و والای این قشر دلسوز را پیدا کرده و در راه اصلاح خود و جامعه بر آییم. از خداوند منان میخواهیم همه مسلمین را در سایه الطاف لایزال خود محفوظ داشته و توفیق خدمت به اسلام و مسلمین را عنایت فرماید.

 

منبع سایت عرفان اباد